نور کورکننده در شبهای سیرا نوادا؛ آزمایش زمینی آینههای فضایی جنجال به پا کرد
نور کورکننده در شبهای سیرا نوادا؛ آزمایش زمینی آینههای فضایی جنجال به پا کرد
شرکت آمریکایی رفلکت اوربیتال قصد دارد با فرستادن ۵۰هزار ماهوارهی مجهز به آینههای غولپیکر به مدار، شبها نور خورشید را به زمین بتاباند.
ساکنان منطقهای روستایی در ایالت کالیفرنیا بهتازگی با صحنهای شگفتانگیز روبهرو شدند: نوری خیرهکننده که شبهنگام از کوههای نزدیک میتابید و بخش گستردهای از بیابان زیر آنها را روشن میکرد.
مردم نمیدانستند این روشنایی عجیب شبانه، تازهترین مرحله از برنامه یک شرکت برای استقرار هزاران آینه غولپیکر در فضا است؛ آینههایی که قرار است نور خورشید را در طول شب به سطح زمین بازتاب دهند.
بهگزارش گاردین، آزمایش روشنایی شبانه در نزدیکی شهر لون پاین در منطقهی سیرا نوادا انجام شد. استارتاپ آمریکایی رفلکت اوربیتال پشت این برنامهی علمیتخیلی قرار دارد و هدفش پرتاب ۵۰هزار ماهواره در دههی آینده برای روشنکردن بخشهایی از سیاره در هنگام شب است. نمایش زمینی اوایل اکتبر ۲۰۲۶ اجرا شد تا تصویری واقعی از عملکرد احتمالی ماهوارهها ارائه کند.
کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) در ژوئیهی ۲۰۲۶ با پیشنهاد رفلکت اوربیتال برای پرتاب نخستین ماهوارهی آزمایشی در سال ۲۰۲۷ موافقت کرد. ماهواره پس از قرارگرفتن در مدار زمین، با آینهای به قطر حدود ۱۸ متر، نور خورشید را در پرتوهایی به پهنای حدود ۴٫۸ کیلومتر بازمیتاباند. شدت روشنایی تنظیم میشود و میتواند از نور ماه تا روشنایی خورشید در ظهر تغییر کند.
مردم نمیدانستند این روشنایی عجیب شبانه، تازهترین مرحله از برنامه یک شرکت برای استقرار هزاران آینه غولپیکر در فضا است
در برنامهی اجراشده برای شبیهسازی نمای زمینی فناوری، چراغهای متحرک بزرگ در نزدیکی کوه ویتنی برپا شد. روشنایی شدید مردم محلی را سردرگم کرد و یکی از ساکنان آن را «کورکننده» خواند، هرچند رفلکت اوربیتال درخشندگی آزمایش را با نور ماه کامل مقایسه کرد. استارتاپ آمریکایی میگوید نمایش کالیفرنیا شبیهسازی واقعگرایانهای از یکی از کاربردهای فناوری، یعنی کمک به گروههای جستوجو و نجات و دیگر نیروهای امدادی در تاریکی شب، فراهم کرده است.
کاربردهای برنامهریزیشده به عملیات امدادی محدود نمیشوند. تابش نور خورشید بر محصولات کشاورزی، جایگزینی چراغهای خیابانی خراب و حتی تامین انرژی خورشیدی برای عملیات نظامی از دیگر ایدههای رفلکت اوربیتال بهشمار میروند. تمام خدمات پیشنهادی قرار است فقط با لمس در اپلیکیشن انجام شوند.
بااینحال، ائتلافی از فعالان محیطزیست و اخترشناسان، از رفلکت اوربیتال و کمیسیون ارتباطات فدرال انتقاد کردهاند. آنها میگویند تغییر زیانبار مرز میان شب و روز میتواند خواب انسان، حیاتوحش و امکان مشاهدهی ستارگان از زمین را تحتتاثیر قرار دهد.
یان هاسلمن، وکیل ارشد گروه محیطزیستی ارثجاستیس، میگوید: «پروژه پرسشهای بیپاسخ و پیامدهای مهمی وجود دارد. تمام حیات روی زمین براساس ریتم شب و روز تکامل یافته و حجم بزرگی از دادهها نشان میدهد دستکاریاش فکر خوبی نیست.»
چهار گروه تحت نمایندگی ارثجاستیس در اوت ۲۰۲۶ از کمیسیون ارتباطات فدرال خواستند مجوز صادرشده را دوباره بررسی کند. درخواست بازنگری با نگرانی دربارهی گشودن آسمان به روی ماهوارههای آینهای همراه بود؛ فضاپیماهایی که ابتدا تا ارتفاع حدود ۶۴۵ کیلومتری از سطح زمین صعود میکنند و سپس نور را به پایین بازمیتابانند.
پرندگان، حشرات و پستانداران برای تغذیه، پناهگرفتن و جفتگیری به تغییر پیشبینیپذیر میان روز و شب متکی هستند. هرگونه اختلال در چرخهی طبیعی میتواند برای بعضی گونهها فاجعهبار باشد. اخترشناسان نیز هشدار دادهاند تابش خیرهکنندهی شبانه آلودگی نوری موجود را تشدید میکند و رقابت برای افزودن ماهوارههای بیشتر به مدار را سرعت میبخشد.
اسپیسایکس نیز قصد دارد یک میلیون مرکز دادهی فضایی را پیرامون زمین مستقر کند. افزایش تعداد ماهوارهها میتواند ستارگان را از دید پنهان کند و زبالههای فضایی بیشتری پدید آورد که احتمالا بهشکل آلودگی به زمین باز میگردند. در نتیجه، منتقدان برنامهی رفلکت اوربیتال را بخشی از روند گستردهتری میدانند که آسمان شب و محیط فضایی نزدیک زمین را دگرگون خواهد کرد.
نگرانیهای پزشکی نیز بر اختلال احتمالی در ریتم شبانهروزی بدن انسان متمرکزند. برهمخوردن مرز شب و روز میتواند به سلامت خواب مردم آسیب بزند. نگاه مستقیم به نور غیرعادی و خیرهکنندهی خورشید در شب نیز مانند خیرهشدن به خورشید هنگام خورشیدگرفتگی، چشم انسان را در معرض آسیب قرار میدهد.
تغییر مرز میان شب و روز میتواند خواب انسان، حیاتوحش و امکان مشاهده ستارگان را تحتتاثیر قرار دهد
در مقابل، رفلکت اوربیتال ادعا میکند فناوری پیشنهادی به محیطزیست کمک خواهد کرد. هدایت نور خورشید به پنلهای خورشیدی هنگام شب میتواند تولید انرژی را افزایش و وابستگی به سوختهای فسیلی را کاهش دهد. بااینحال، شماری از دانشمندان اقلیم دربارهی دستکاری انرژی خورشیدی ارسالی به زمین هشدار دادهاند.
پیشنهادهای مهندسی زمین خورشیدی نیز با مخالفت شدید روبهرو شدهاند. در چنین طرحهایی، ذراتی در جو پخش میشوند تا بهجای هدایت نور خورشید به سوی زمین، بخشی از آن را منحرف کنند. دیوید هو، دانشمند اقلیم دانشگاه هاوایی، میگوید: «گرمایش جهانی بهدلیل ناترازی تابشی زمین رخ میدهد که از حجم عظیم گازهای گلخانهای آزادشده در جو ناشی شده است. بعضی افراد همین حالا ایدهی آشفتهی نصب آینههای فضایی از زمین را تبلیغ میکنند تا با بازتاب انرژی خورشید، گرمایش جهانی کاهش یابد. تصور کنید کسی بخواهد آینهها را برگرداند تا زمین گرمتر شود.»
رفلکت اوربیتال میگوید رصدگاههای نجومی، پارکهای ملی و دیگر مناطق سرشار از حیاتوحش از محدودهی عملیات کنار گذاشته خواهند شد. سخنگوی شرکت در پایان افزود: «از نظارت و قانونگذاری استقبال میکنیم. باور داریم مسئولیت ما این است که در کنار دولتها، دانشمندان و نهادهای ناظر حرکت کنیم، نه جلوتر از آنها.»