خرید قسطی زیر سایه تورم؛ رشد ۵۸۰ درصدی سفارشهای چهارقسطه در ایران
همزمان با فشار تورم بر خانوارها، سفارشهای چهارقسطه اسنپپی در یک سال ۵۸۰ درصد رشد کردهاند؛ آماری که گسترش قابل توجه خرید اعتباری را نشان میدهد.
همزمان با فشار تورم بر خانوارها، سفارشهای چهارقسطه اسنپپی در یک سال ۵۸۰ درصد رشد کردهاند؛ آماری که گسترش قابل توجه خرید اعتباری را نشان میدهد.
افزایش قیمت کالاها و کاهش قدرت خرید، پرداخت یکجای هزینهها را برای بسیاری از خانوارهای ایرانی دشوار کرده است. در چنین شرایطی، خرید اعتباری و اقساطی به یکی از راههای تامین نیازهای روزمره تبدیل شده؛ روشی که به خریدار اجازه میدهد کالای موردنیازش را امروز تهیه کند و هزینه آن را بعداً بپردازد.
گزارش «صنعت BNPL ایران به روایت اسنپپی» تصویری از وضعیت این بازار در ایران و جهان ارائه میدهد. دادههای گزارش نشان میدهند خرید اعتباری علاوه بر تغییر رفتار مصرفکنندگان، بر فروش کسبوکارها و حتی اشتغال نیز اثر گذاشته است.
۷۷ درصد ایرانیها در سال ۲۰۲۴ وام یا اعتبار رسمی نگرفتهاند
یکی از مهمترین یافتههای گزارش به فاصله میان دسترسی ایرانیها به خدمات بانکی و امکان دریافت اعتبار مربوط میشود. طبق دادههای بانک جهانی که در گزارش اسنپپی آمده، ۷۷ درصد بزرگسالان ایرانی در سال ۲۰۲۴ هیچ وام یا اعتباری از موسسات مالی دریافت نکردهاند. این نسبت در سال ۲۰۱۴ حدود ۶۲ درصد بود.
این وضعیت در استفاده از کارتهای اعتباری نیز دیده میشود. در حالی که سهم کارت اعتباری از ارزش تراکنشهای خرید حضوری و آنلاین جهان بهترتیب ۲۴ و ۲۰ درصد است، سهم آن در ایران فقط حدود ۱٫۳ درصد برآورد میشود.
دشواری دریافت وام، نیاز به ضمانت و فرایندهای زمانبر بانکی، بخشی از دلایلی هستند که دسترسی به اعتبار را محدود کردهاند. در مقابل، خدمات «الان بخر، بعداً پرداخت کن» یا BNPL امکان خرید بدون پرداخت یکجای مبلغ را فراهم میکنند.
بازار جهانی خرید اعتباری به ۳۶۲ میلیارد دلار رسید
ارزش تراکنشهای BNPL در تجارت الکترونیک جهان از ۶۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۹ به ۳۶۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ رسیده است؛ رشدی نزدیک به شش برابر در شش سال.
برآورد Worldpay نشان میدهد این رقم میتواند تا سال ۲۰۳۰ به ۵۸۰ میلیارد دلار برسد. همچنین با احتساب خدمات خرید اعتباری ارائهشده در کیفپولهای دیجیتال، ارزش این بازار در سال ۲۰۲۵ در خریدهای آنلاین به ۸۷۰ میلیارد دلار و در خریدهای حضوری به ۱۱۸۰ میلیارد دلار رسیده است.
بااینحال، خاورمیانه و آفریقا هنوز از بازارهای بالغی مانند اروپا عقبتر هستند. گزارش اسنپپی این فاصله را بیشتر ناشی از جوانبودن صنعت و زیرساختهای اعتباری منطقه میداند.
بازار خرید اعتباری ایران تا ۲۰۳۰ چقدر رشد میکند؟
سهم BNPL از خردهفروشی آنلاین ایران در سال ۱۴۰۴ به حدود ۱۷ درصد رسیده است؛ رقمی برابر با استرالیا و بالاتر از سهم ۱۲ درصدی بریتانیا در دادههای مقایسهای گزارش. اما وضعیت فروشگاههای حضوری متفاوت است. سهم خرید اعتباری از خردهفروشی حضوری ایران کمتر از نیم درصد است؛ در حالی که این سهم در سوئد به چهار درصد میرسد.
اسنپپی پیشبینی میکند در سناریوی رسیدن ایران به سطح نفوذ سوئد، ارزش بازار BNPL کشور از حدود ۱٫۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ به ۶٫۳ میلیارد دلار در سال ۲۰۳۰ برسد. نزدیک به دوسوم این ظرفیت رشد نیز مربوط به خریدهای حضوری خواهد بود.
البته تحقق این پیشبینی به عواملی مانند تورم، سهم خرید اینترنتی، قوانین و مقررات، کارایی نظام بانکی و میزان بدهی خانوارها وابسته است.
خرید اعتباری چه کمکی به مصرفکنندگان کرده است؟
بر اساس محاسبات اسنپپی، مجموع منفعت مالی ایجادشده برای کاربران این سرویس تا شهریور ۱۴۰۵ از ۶٫۱ همت، معادل ۶۱۰۰ میلیارد تومان، فراتر رفته است.
از این میزان، ۴٫۱ همت به افزایش قدرت خرید، ۱٫۲ همت به صرفهجویی اقتصادی در مقایسه با سایر روشهای تأمین مالی و ۸۰۰ میلیارد تومان به سهولت استفاده نسبت داده شده است.
نتایج نظرسنجی از ۴۱۱۹ کاربر اسنپپی نیز نشان میدهد:
- ۸۸ درصد معتقدند خرید اعتباری به مدیریت نقدینگی و هزینههایشان کمک کرده است.
- ۶۸ درصد توانستهاند کالاهایی گرانتر از توان خرید نقدی خود تهیه کنند.
- ۵۵ درصد از این روش برای خرید کالاهای ضروری و مصرفی استفاده کردهاند.
- ۳۴ درصد توانستهاند هزینههای پیشبینینشده را مدیریت کنند.
در مقابل، تنها ۱۵ درصد از خرید کالاهای نسبتا لوکس و غیرضروری خبر دادهاند.
افزایش قدرت خرید با ۵۹ درصد، راحتی و سرعت پرداخت با ۵۳ درصد و نیازنداشتن به ضمانت با ۵۰ درصد، مهمترین دلایل کاربران برای انتخاب اسنپپی بودهاند.
خرید قسطی چه تاثیری بر فروش کسبوکارها دارد؟
مزیت خرید اعتباری به مصرفکنندگان محدود نمیشود. فروشندگان نیز با فراهمکردن امکان پرداخت اقساطی میتوانند مشتریان بیشتری جذب کنند و ارزش هر سفارش را افزایش دهند.
طبق تحلیل اسنپپی، فعالسازی پرداخت اقساطی میتواند میانگین ارزش سفارش را بین ۱۵ تا ۳۵ درصد افزایش دهد. میزان این افزایش به نوع فروشگاه، ارزش معمول سفارشها و اعتبار در دسترس مشتری بستگی دارد.
اسنپپی همچنین اعلام کرده است روزانه بیش از ۱٫۶ میلیون بازدیدکننده یکتا دارد و بیش از ۲٫۴ میلیون مراجعه از طریق این پلتفرم به شرکای تجاری هدایت میشود. ارزش روزانه خریدهای ناشی از این مراجعهها نیز بیش از ۱۹۱ میلیارد تومان گزارش شده است.
دادههای مربوط به تکرار خرید هم از رشد استفاده از این خدمات حکایت دارند. کاربرانی که در سال ۱۴۰۱ به اسنپپی پیوستهاند، در سال چهارم حدود ۸٫۷ برابر سال نخست خرید کردهاند.
در بخش پذیرندگان نیز فروش ثبتشده از طریق اسنپپی برای کسبوکارهایی که سال ۱۴۰۱ به شبکه پیوستهاند، در سال چهارم به حدود ۱۳٫۶ برابر سال اول رسیده است.
در نظرسنجی از ۷۹۱ پذیرنده، حدود ۵۶ درصد اعلام کردهاند فروششان پس از فعالسازی اسنپپی بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است.
البته این آمارها بهتنهایی نشان نمیدهند تمام رشد فروش ناشی از خرید اعتباری بوده است؛ عواملی مانند رشد طبیعی کسبوکار و تغییر قیمت کالاها نیز میتوانند موثر باشند.
۱۷۵ میلیون سفارش اعتباری در یک سال
آمارهای عملیاتی اسنپپی نشان میدهد استفاده از خرید اعتباری در ایران به مقیاس قابلتوجهی رسیده است. این شرکت تا شهریور ۱۴۰۵ حدود ۱۹٫۱ میلیون کاربر ثبتنامشده داشته که ۹٫۵ میلیون نفر از آنها حداقل یک خرید موفق انجام دادهاند. تعداد کاربران فعال ماهانه نیز ۴٫۷ میلیون نفر گزارش شده است.
در یک سال منتهی به شهریور ۱۴۰۵، بیش از ۱۷۵ میلیون سفارش اعتباری در این شبکه ثبت شده و ۲٫۸ میلیون نفر نخستین خرید اعتباری خود را انجام دادهاند. همچنین بیش از ۹۸٫۵ درصد اقساط در نهایت بازپرداخت شدهاند.
نکته دیگر، افزایش دفعات خرید است. تعداد سفارشهای اعتبار اقساطی نسبت به دورهی مشابه سال قبل ۵۸۰ درصد و سفارشهای اعتبار ماهانه ۱۶۶ درصد رشد کرده؛ درحالیکه رشد کاربران تراکنشکننده ۱۲۰ درصد بوده است. گزارش همچنین نشان میدهد ۹۹ درصد سفارشها توسط کاربرانی ثبت شدهاند که دستکم دو بار خرید کردهاند.
در شرایط تورمی، امکان تقسیم هزینهها میتواند به خانوارها برای مدیریت پرداختهایشان کمک کند؛ هرچند رشد سفارشهای اعتباری را نمیتوان صرفاً به کاهش قدرت خرید نسبت داد. گسترش شبکهی پذیرندگان و افزایش استفادهی کاربران فعلی نیز در این رشد نقش داشتهاند.
از ۸۰۴ شهر تا فروشگاههای اینستاگرامی
شبکه اسنپپی اکنون بیش از ۷۴ هزار پذیرندهی یکتا در ۸۰۴ شهر دارد. تعداد پذیرندگان نسبت به دورهی مشابه سال قبل ۶٫۷ برابر شده و ۵۷ درصد سفارشهای چهارقسطه به کسبوکارهای کوچک و متوسط تعلق دارند.
آمار پذیرندگان حضوری نشان میدهد تهران با ۱۰۷۴۶ پذیرنده در صدر قرار دارد و پس از آن خراسان رضوی با ۶۳۹۷، البرز با ۳۴۵۵ و اصفهان با ۳۲۳۶ پذیرنده قرار گرفتهاند.
فروشگاههای فعال در شبکههای اجتماعی نیز به بخشی از این بازار تبدیل شدهاند. اسنپپی اعلام کرده بیش از ۱۷ هزار پذیرنده در شبکههای اجتماعی دارد که میتوانند بدون نیاز به وبسایت فروشگاهی، امکان خرید اعتباری را برای مشتریان فراهم کنند.
در دوره گزارششده، تعداد کاربران ماهانه این بخش ۱۲۷ درصد رشد کرده است. تعداد سفارشها و ارزش آنها نیز در سه ماه اخیر بهترتیب رشد ماهانه ۱۳۴ و ۱۵۲ درصدی داشتهاند.
گزارش اسنپپی همچنین برآورد میکند فعالیت این شبکه از حدود ۲۱۴ هزار شغل در اقتصاد ایران، شامل ۶۱ هزار شغل مستقیم و ۱۵۳ هزار شغل غیرمستقیم، پشتیبانی کرده است. این ارقام برآورد اشتغال پشتیبانیشده هستند و نباید با تعداد مشاغل تازهای که بهصورت مستقیم ایجاد شدهاند یکسان دانسته شوند.
دادههای گزارش نشان میدهند خرید اعتباری بهتدریج جای بیشتری در رفتار خرید ایرانیها باز کرده است. با این حال، رشد پایدار این بازار به توان بازپرداخت کاربران وابسته خواهد بود؛ موضوعی که با ادامهی تورم و فشار بر درآمد خانوارها اهمیت بیشتری پیدا میکند.
Iran's BNPL Market Surges Amid Inflation and Credit Gaps
A comprehensive report on Iran's Buy Now, Pay Later industry reveals a 580% surge in four-installment orders over a single year. The data highlights how economic pressures and limited access to formal banking loans have driven consumers toward alternative credit solutions.
Rising commodity prices and declining purchasing power have made upfront payments difficult for many Iranian households, pushing them toward credit and installment options to meet daily needs. A report examining the Iranian BNPL industry sheds light on how credit purchasing has altered consumer behavior, boosted merchant sales, and supported employment.
World Bank data cited in the report indicates that 77% of Iranian adults did not receive loans or formal credit from financial institutions in 2024, compared to 62% in 2014. Furthermore, credit cards account for only about 1.3% of the value of retail transactions in Iran, starkly contrasting with global figures. Difficult loan acquisition processes, strict collateral demands, and time-consuming banking procedures have severely limited traditional credit access, creating fertile ground for BNPL services.
Globally, BNPL transaction values in e-commerce have grown nearly sixfold from 2019 to reach $350 billion ranges, though the Middle East and Africa remain in earlier developmental stages. In Iran, BNPL accounts for approximately 17% of online retail, aligning with Australia's penetration rate, though physical store integration remains under half a percent. Analysts estimate that if Iran reaches adoption levels seen in countries like Sweden, the local BNPL market could expand significantly by 2030.
Consumer surveys within the report indicate that users heavily rely on installment services to manage liquidity, purchase goods exceeding their immediate cash capabilities, and handle unexpected expenses. On the merchant side, offering installment plans has been shown to raise average order values significantly and drive repeat business. SnappPay reported serving millions of active users through tens of thousands of unique merchants spanning hundreds of cities, alongside supporting thousands of social media-based micro-businesses.
Despite the rapid adoption and high repayment rates, the long-term sustainability of this credit growth remains closely tied to ongoing inflation trends, household income pressures, and the broader regulatory and banking landscape.
English version written with AI from the Persian report by زومیت.