تستوسترون بالا یا پایین؛ کدام‌یک برای قلب خطرناک‌تر است؟
پژوهشهای جدید نشان میدهند که سطح بسیار پایین یا بالای تستوسترون در مردان میتواند خطر ابتلا به فیبریلاسیون دهلیزی و اختلال ریتم قلب را افزایش دهد.
پژوهشهای جدید نشان میدهند که سطح بسیار پایین یا بالای تستوسترون در مردان میتواند خطر ابتلا به فیبریلاسیون دهلیزی و اختلال ریتم قلب را افزایش دهد.
تستوسترون بیشتر بهدلیل نقش آن در میل جنسی، رشد عضلات و سلامت استخوانها شناخته میشود؛ اما پژوهشهای جدید نشان میدهند که میزان این هورمون ممکن است با سلامت قلب نیز ارتباط داشته باشد. پژوهشی تازهای نشان میدهد که هم کمبود و هم افزایش تستوسترون با خطر بیشتر نوعی اختلال ضربان قلب همراه است.
بهگزارش ساینسآلرت، پژوهشگران مرکز پزشکی دانشگاه کانزاس با بررسی مطالعات انسانی و آزمایشگاهی پیشین دریافتند که احتمال ابتلا به فیبریلاسیون دهلیزی ممکن است در مردانی که تستوسترون بسیار پایین یا بالایی دارند، بیشتر باشد. البته هنوز مشخص نیست که تغییرات این هورمون مستقیماً باعث بروز اختلال میشوند یا عوامل دیگری در این ارتباط نقش دارند.
فیبریلاسیون دهلیزی نوعی اختلال در ریتم قلب است که در آن حفرههای بالایی قلب هماهنگی طبیعی خود را از دست میدهند. این وضعیت میتواند باعث تپش قلب، خستگی، سرگیجه و افزایش خطر سکتهی مغزی شود. برخی مبتلایان نیز علامت مشخصی ندارند.
پژوهشهای پیشین نشان داده بودند که کمبود تستوسترون میتواند با افزایش خطر فیبریلاسیون دهلیزی ارتباط داشته باشد. بااینحال، شواهد جدید نشان میدهند که بالا بودن سطح این هورمون نیز لزوماً بیخطر نیست.
در مطالعهای روی ۴۵۷۰ مرد مسن بدون سابقهی بیماری قلبیعروقی، پژوهشگران وضعیت شرکتکنندگان را حدود ۴٫۴ سال بررسی کردند. نتایج نشان داد مردانی که در دو گروه دارای بالاترین سطح تستوسترون قرار داشتند، در مقایسه با افراد دارای سطح متوسط این هورمون، تقریباً دو برابر بیشتر در معرض خطر فیبریلاسیون دهلیزی بودند.
در مجموع، ۲۸۶ نفر از شرکتکنندگان در طول مطالعه به این اختلال مبتلا شدند. البته پژوهش ارتباط معناداری میان سطح پایین تستوسترون و افزایش خطر بیماری پیدا نکرد.
شواهد دیگر نیز از احتمال ارتباط درمان با تستوسترون و اختلال ضربان قلب حکایت دارند. در کارآزمایی بالینی TRAVERSE که در سال ۲۰۲۳ انجام شد، ۵۲۴۶ مرد با کمبود تستوسترون و بیماری قلبیعروقی یا عوامل خطر آن، به دو گروه تقسیم شدند. یک گروه ژل تستوسترون و گروه دیگر ژل بدون این هورمون دریافت کردند.
نتایج نشان داد که ۳٫۵ درصد از دریافتکنندگان تستوسترون دچار فیبریلاسیون دهلیزی شدند؛ درحالیکه این میزان در گروه مقایسه ۲٫۴ درصد بود.
بااینحال، درمان با تستوسترون در این کارآزمایی باعث افزایش خطر در شاخص اصلی ترکیبی شامل مرگ قلبیعروقی، حملهی قلبی غیرکشنده و سکتهی مغزی غیرکشنده نشد. پژوهشگران احتمال میدهند که کمبود و افزایش بیشازحد تستوسترون از مسیرهای متفاوتی بر عملکرد الکتریکی قلب اثر بگذارند.
در سطح پایین، تستوسترون ممکن است تنظیم کلسیم را در سلولهای قلب مختل کند؛ درحالیکه سطح بالای آن احتمالاً جریان یونهای پتاسیم را تغییر میدهد. هر دو فرایند در انتقال پیامهای الکتریکی و تنظیم ضربان منظم قلب نقش دارند.
راجات باروا، متخصص قلب و یکی از نویسندگان پژوهش، توضیح میدهد که به نظر میرسد کمبود و افزایش بیشازحد تستوسترون از طریق سازوکارهای زیستی متفاوت، خطر فیبریلاسیون دهلیزی را افزایش میدهند.
دانشمندان احتمال میدهند حفظ تستوسترون در محدودهی میانی طبیعی برای سلامت قلب مناسبتر باشد، اما هنوز شواهد کافی برای تأیید این فرضیه وجود ندارد
با وجود این یافتهها، نتایج مطالعات یکسان نیست. برای مثال، بررسی ۱۰۶ کارآزمایی تصادفی در سال ۲۰۲۴ نشان داد که با کنارگذاشتن مطالعهی TRAVERSE و تحلیل سایر کارآزماییها، افزایش معناداری در خطر فیبریلاسیون دهلیزی مشاهده نمیشود.
پژوهشگران احتمال میدهند که خطر اختلال ریتم قلب در محدودهی میانی سطح طبیعی تستوسترون کمتر باشد؛ اما هنوز شواهد کافی برای اثبات این فرضیه وجود ندارد. به همین دلیل، آنها توصیه میکنند پزشکان پیش از تجویز درمان جایگزینی تستوسترون، سلامت قلب و عوامل خطر بیماران را بررسی کنند.
چاقی، فشار خون بالا، مصرف الکل و آپنهی خواب از جمله عواملی هستند که میتوانند بر سلامت قلب تأثیر بگذارند و باید در تصمیمگیری درمانی لحاظ شوند. همچنین چربی اضافی بدن با کاهش سطح تستوسترون ارتباط دارد؛ بنابراین ممکن است بخشی از ارتباط مشاهدهشده میان کمبود هورمون و مشکلات قلبی به عوامل دیگری مانند چاقی مربوط باشد.
نکتهی مهم این است که پژوهش جدید رابطهی علتومعلولی میان تستوسترون و اختلال ضربان قلب را اثبات نمیکند. همچنین هنوز مشخص نیست که رساندن سطح تستوسترون به میانهی محدودهی طبیعی میتواند خطر فیبریلاسیون دهلیزی را کاهش دهد یا خیر.
نتایج این بررسی میتواند به پزشکان در انتخاب روش مناسبتر درمان کمبود تستوسترون کمک کند؛ اما برای تعیین سطح مطلوب این هورمون از نظر سلامت قلب و بررسی تأثیر درمان بر خطر آریتمی، به کارآزماییهای بیشتری نیاز است.
پژوهش در ژورنال Journal of the Endocrine Society منتشر شده است.
High or Low Testosterone: Which Level Poses a Greater Risk to Heart Health?
Recent studies indicate that both deficient and excessively high levels of testosterone in men may increase the risk of atrial fibrillation and heart rhythm disorders. Researchers suggest that maintaining hormone levels within a normal middle range could be more optimal for cardiovascular health.
While testosterone is primarily known for its role in libido, muscle growth, and bone health, recent research suggests that hormone levels are also linked to cardiac health. A study indicates that both deficiencies and excesses of testosterone are associated with a higher risk of atrial fibrillation, a type of heart rhythm disorder where the upper chambers of the heart lose normal coordination, potentially causing palpitations, dizziness, and an increased risk of stroke.
Researchers at the University of Kansas Medical Center reviewed previous human and animal studies to evaluate the link. In a study of 4,570 older men without a history of cardiovascular disease followed for about 4.4 years, men in the two groups with the highest testosterone levels were nearly twice as likely to develop atrial fibrillation compared to those with moderate levels. Although older studies linked low testosterone to heart rhythm issues, the newer data highlight risks associated with high levels as well. Evidence from the 2023 TRAVERSE clinical trial involving men with testosterone deficiency also showed a slight increase in atrial fibrillation among testosterone recipients compared to a control group.
Researchers hypothesize that low and high testosterone levels affect the heart's electrical functioning through different biological pathways, such as disrupting cellular calcium regulation at low levels or altering potassium ion currents at high levels. Despite these findings, study results are not entirely uniform, and a 2024 review of randomized trials showed no significant overall increase in atrial fibrillation risk when excluding certain studies. Experts suggest that maintaining testosterone in the middle of the normal range may be safer, but they recommend that physicians carefully evaluate patients' heart health and cardiovascular risk factors before prescribing testosterone replacement therapy.
English version written with AI from the Persian report by زومیت.