پرسروصدا، رنگارنگ و در معرض خطر؛ نگاهی به زندگی طوطیهای دالانساز آرژانتین
بزرگترین کلونی طوطیهای دالانساز در صخرههای آرژانتین، با وجود ثبت رسمی بهعنوان منطقه حفاظتشده، با تهدید تخریب زیستگاه و فرسایش روبهرو است.
بزرگترین کلونی طوطیهای دالانساز در صخرههای آرژانتین، با وجود ثبت رسمی بهعنوان منطقه حفاظتشده، با تهدید تخریب زیستگاه و فرسایش روبهرو است.
در سواحل آرژانتین، هزاران طوطی رنگارنگ در دل صخرههایی به طول ۲۱ کیلومتر زندگی میکنند. این منطقه میزبان بزرگترین کلونی طوطیهای دالانساز در جهان است؛ پرندگانی که با وجود دههها تلاش برای حفاظت از آنها، همچنان با تهدیدهایی مانند تخریب زیستگاه، خشکسالی و فعالیتهای انسانی روبهرو هستند.
طوطیهای دالانساز (Cyanoliseus patagonus) هر سال برای تولیدمثل به منطقهی پاتاگونیا در آرژانتین مهاجرت میکنند. این پرندگان با سر سبز زیتونی، بالهای آبیرنگ و شکم زرد و قرمز، لانههای خود را درون دیوارههای ماسهسنگی مشرف به اقیانوس اطلس حفر میکنند.
طوطیهای دالانساز میتوانند تونلهایی به عمق سه متر در دل صخرهها حفر کنند. مائوریسیو فایلا، زیستشناسی که از سال ۲۰۰۱ در پروژهی حفاظت از این پرندگان مشارکت دارد، میگوید طوطیها لانههای خود را تمیز نگه میدارند و حتی جوجههای بزرگتر نیز در گسترش تونلها به والدین کمک میکنند.
بزرگترین کلونی گونه در نزدیکی شهر الکندور، در شمال شرقی پاتاگونیا قرار دارد و حدود ۷۱ درصد از جمعیت زادآور طوطیهای دالانساز را در خود جای داده است. این پرندگان زمانی در بخشهای وسیعی از آرژانتین و شیلی زندگی میکردند، اما از اواسط قرن نوزدهم، تخریب زیستگاهها، زندهگیری برای فروش بهعنوان حیوان خانگی و کشتار بهدلیل آسیب احتمالی به محصولات کشاورزی، جمعیتشان را کاهش داد.
پژوهش دربارهی کلونی الکندور از سال ۱۹۹۸ به سرپرستی خوان ماسلو و پترا کویلفلدت، زوج زیستشناس دانشگاه گیسن آلمان، آغاز شد. این دو پژوهشگر نزدیک به سه دهه تغییرات جمعیت، رفتارهای تولیدمثلی و وضعیت زیستگاه طوطیها را بررسی کردهاند.
طوطیهای دالانساز روابط خانوادگی پیچیدهای دارند. آنها معمولاً یک جفت برای تمام عمر انتخاب میکنند و در پرورش جوجهها همکاری دارند. جوجههای بزرگتر نیز گاهی در تغذیهی خواهران و برادران کوچکتر خود مشارکت میکنند.
بزرگترین کلونی شناختهشدهی طوطیهای دالانساز آرژانتین در صخرههای ساحلی ال کوندور در منطقهی پاتاگونیا قرار دارد
فصل تولیدمثل این پرندگان از اوت با آمادهسازی لانهها آغاز میشود و در دسامبر، زمانی که دو تا پنج جوجهی هر جفت آمادهی پرواز میشوند، پایان مییابد.
پژوهشگران در سالهای ابتدایی برای بررسی لانهها مجبور بودند هنگام جزر دریا خود را به پای صخرهها برسانند و از آنها بالا بروند. بعدها دوربینهای ویدئویی امکان نظارت از راه دور را فراهم کردند و امروزه سامانههای هوش مصنوعی به دانشمندان کمک میکنند تعداد پرندگان را در تصاویر سریعتر و دقیقتر بشمارند.
نتایج پژوهشهای بلندمدت نشان میدهد که جمعیت طوطیهای الکندور در طول سالها تغییرات چشمگیری داشته است. در اوایل دههی ۲۰۰۰، خشکسالی شدید ناشی از پدیدهی اقلیمی لانینا، منابع غذایی پرندگان را کاهش داد. براساس پژوهشی در سال ۲۰۲۴، تعداد لانههای فعال از ۳۷٬۵۳۱ مورد در سال ۲۰۰۱ به ۲۱٬۸۸۳ مورد در سال ۲۰۰۵ رسید، یعنی حدود ۴۲ درصد کاهش یافت.
بااینحال، جمعیت پرندگان بهتدریج بازیابی شد. در سال ۲۰۱۹، پژوهشگران ۴۰٬۶۷۱ لانهی فعال ثبت کردند که بیشترین تعداد در طول دورهی مطالعه بود. گسترهی کلونی نیز از ۹ کیلومتر به ۱۸٫۱ کیلومتر افزایش یافت.
بررسیها همچنین نشان داد که پرتراکمترین بخش کلونی حدود پنج کیلومتر به سمت غرب جابهجا شده است. دانشمندان احتمال میدهند که ساختوساز، ایجاد پارکینگ، فعالیتهای پاراگلایدرسواری و زندهگیری غیرقانونی پرندگان، آنها را به مهاجرت به بخشهای آرامتر صخرهها وادار کرده باشد.
نتایج پژوهشهای طولانیمدت سرانجام در سال ۲۰۲۴ به تأسیس رسمی منطقهای حفاظتشده در الکندور منجر شد. این اقدام با همکاری دانشمندان، سازمانهای مردمنهاد، ساکنان محلی و مسئولان منطقه و پس از موافقت شورای شهر ویدما انجام گرفت.
اما با گذشت دو سال، هنوز برنامهی مدیریتی مشخصی برای حفاظت از منطقه اجرا نشده است. دانشمندان هشدار میدهند که فرسایش صخرهها، بهویژه در بخش شرقی کلونی، میتواند باعث رانش زمین و تخریب شمار زیادی از لانهها شود.
تخریب زیستگاهها، گسترش کشاورزی و دخالتهای انسانی، بقای این پرندگان رنگارنگ را با تهدیدهای جدی روبهرو کرده است
تهدید دیگر، نابودی جنگلهای بومی جنوب غربی استان بوئنوسآیرس است. طوطیهای دالانساز برای یافتن غذا روزانه چندین بار تا فاصلهی ۶۶ کیلومتری کلونی پرواز میکنند. این جنگلها علاوهبر تأمین غذا، محل استراحت پرندگان نیز هستند. ماسلو توضیح میدهد که جنگلزدایی کیفیت منابع غذایی طوطیها را کاهش داده و ممکن است بر توانایی تولیدمثل آنها اثر بگذارد.
ازبینرفتن پوشش گیاهی همچنین باعث شده است پرندگان برای یافتن سرپناه به شهرها و زمینهای کشاورزی پناه ببرند؛ اتفاقی که به افزایش درگیری میان طوطیها و کشاورزان محلی منجر شده است.
با وجود تهدیدهای متعدد، دانشمندان همچنان به آیندهی این پرندگان امیدوارند. مشارکت ساکنان محلی در حفاظت از کلونی یکی از مهمترین دلایل این امیدواری است. ماسلو طوطیهای دالانساز را «نگهبانان الکندور» مینامد و باور دارد که حفاظت از صخرهها و جنگلهای اطراف برای ادامهی حیات آنها ضروری است.
فایلا نیز تأکید میکند که نجات این پرندگان به معنای حفظ کلونی منحصربهفردی است که نمونهی مشابهی در جهان ندارد.
Argentina's Burrowing Parrots Face Habitat Pressures Despite Protected Status
The world's largest colony of burrowing parrots along the cliffs of Argentina faces ongoing threats from habitat destruction, erosion, and human activity despite being formally established as a protected area.
Thousands of colorful burrowing parrots inhabit a 21-kilometer stretch of coastal cliffs in Argentina, forming the largest colony of its kind in the world. Known scientifically as Cyanoliseus patagonus, these migratory birds with olive-green heads and bright plumage dig deep tunnel nests into sandstone walls overlooking the Atlantic Ocean. The largest colony, located near El Cóndor in northeastern Patagonia, houses roughly 71 percent of the breeding population, which has faced historical declines due to habitat loss, pet trade captures, and agricultural conflicts.
Long-term scientific research spanning nearly three decades has tracked the population dynamics, breeding behaviors, and environmental challenges facing the colony. Severe droughts driven by climatic phenomena like La Niña have historically reduced food sources and caused drops in active nests, while human developments, paragliding, and construction have pushed the birds to shift toward quieter sections of the cliffs. Although a protected area was officially established in El Cóndor in 2024 through collaborative conservation efforts, researchers warn that ongoing cliff erosion, land-use changes, and regional deforestation continue to threaten the survival of these unique colonies.
English version written with AI from the Persian report by زومیت.